Vajinismus

Özet: Vajinismus cinsel ilişkinin zorlu ya da imkansız olmasına neden olan vajinal kaslarda istemsiz kasılmaların olduğu durumdur. Yaygın olarak görülen kadın psikoseksuel sorunlarından biridir. Bu yazıda vajinismusun sınıflandırılması, tanısı, etyolojisi ve tedavisi ile ilgili son yıllarda elde edilen klinik bulgular gözden geçirilecektir.

Giriş

Cinsel ağrı bozuklukları içinde sınıflandırılan ve ülkemizde cinsel işlev bozukluğu hastaları arasında tedavi başvurularının büyük çoğunluğunun sebebi olan vajinismus klinik olarak önem arz etmekte olup bu yazıda vajinismusun tanımı, sınıflandırmasına, etyolo- jide yer alan faktörlere ve tedavisi ele alınacaktır.

TANIM VE TARİHÇE

Vajinismus, vagina: (kılıf) ve ismus: (eylem) kelimelerinin bir araya gelmesinden oluşmuş ağrı ve/veya korkuyla birlikte cinsel birleşmenin mümkün olmadığı ya da Okumaya devam et “Vajinismus”

Kronik psikiyatrik hastalığı bulunan hastaların bakımverenlerinde tükenmişlik sendromunun boyutları

Özet: Maslach ve Jackson tarafından duygusal tükenme, duyarsızlaşma ve kişisel başarı hissi olmak üzere tükenmişlik üç bileşeniyle tanımlanmıştır. Maslach Tükenmişlik Envanteri tükenmişliğin bileşenlerini değerlendiren üç alt ölçekten oluşan bu alanda yaygın olarak kullanılan bir ölçektir. Ölçeğin Türkçe formunun geçerlilik çalışması yapılmış ve farklı örneklerde tükenmişlik şiddetinin değer- lendirilmesinde kullanılmıştır. Bu çalışmada, kronik psikiyatrik hastalıkları bulunan kişilere bakımveren hasta yakınlarında Maslach Tükenmişlik Envanteri’nin Türkçe formunun faktör yapısının araştırılması amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışmanın örneklemini Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı’na ayaktan başvuran ve DSM-IV-TR tanı ölçütlerine göre Şizofreni (n=40) ve Alzheimer Tipi Demans (n=44) tanısı alan hastalara bakımveren hasta yakınları oluşturmuştur. Tüm katılımcılara sosyodemografik veri formu ve Maslach Tükenmişlik Envanteri uygulanmıştır. Ölçeğin 22 maddesine Temel Bileşenler Analizi ve varimaks rotasyonu kullanılarak faktör analizi uygulanmıştır.

Grubun ortalama Duygusal Tükenme Altölçeği puanı 12.4± 8, ortalama Duyarsızlaşma Altölçeği puanı 2.9± 2.8 ve ortalama Kişisel Başarı Hissi Altölçeği puanı 14.23±8.8 olarak bulunmuştur. Faktör analizinde 5 faktörlü bir model elde Okumaya devam et “Kronik psikiyatrik hastalığı bulunan hastaların bakımverenlerinde tükenmişlik sendromunun boyutları”

Kanser hastalarında travma sonrası büyüme kavramı

Özet: Psikolojik travma bireyin savaş, tecavüz, doğal afet, ani gelişen hastalık gibi olaylar ya da durumlarla yüz yüze geldiğinde verdiği duygusal (emosyonel) ve bilişsel (kognitif) tepkilerin bütünü olarak tanımlanmaktadır. Travma sonrası büyüme (TSB) ise, travmaya ya da ağır bir hayat krizine bağlı, bireyin kendine bakışında, kişiler arasında ilişkilerinde, hayat felsefesinde olumlu yönde değişiklik olmasıdır. Hasta için yaşadığı süreçleri anlamaya yönelik olması ve TSB’yi etkileyebilecek bilişsel, dinamik, varoluşsal etmenleri inceleyen niteliksel araştırma yöntemlerinin kullanılması faydalı olacaktır.

Kanser, ölümü ve yaşam üzerindeki kontrolün sınırlılığını sembolize eden kronik bir hastalıktır. Gyllensköld “doğrudan doğruya ölümle ilişkili olduğu, sinsice hareket ettiği, nedenleri pek açıklanamadığı, zamanla kontrolü güçleştiği, büyük ızdıraplara neden olduğu, bireyi sosyal yönden damgaladığı ve izole ettiği için diğer kronik hastalıklardan daha tehdit edici” bir hastalık olarak tanımlamıştır Okumaya devam et “Kanser hastalarında travma sonrası büyüme kavramı”

Kanser ve Psikiyatri

Kanser, ölümü ve yaşam üzerindeki kontrolün sınırlılığını sembolize eden kronik bir hastalıktır. Kanser hastalarında izlenen korkular “6D belirtisi” olarak tanımlanmaktadır.

  1. Ölüm (“death”)
  2. Aileye, eşe, doktora bağımlı kalma (“dependency”)
  3. Şekil bozukluğu, kendilik imajı ve görüntüde bozulma (“disfigurement”)
  4. İş, okul ve boş zamanlara yönelik aktivitelerde başarısızlık ya da yetenek kaybı (“disability”)
  5. Kişilerarası ilişkilerde bozulma (“disruption”)
  6. Hastalığın ilerleyen dönemlerinde ortaya çıkabilen rahatsızlık ya da ağrı (“discomfort”).

Ciddi bir toplum sağlığı sorunu olan ve giderek daha sık görülmekte olan kanserin birey üzerindeki psikososyal sonuçlarının anlaşılması ve gerekli müdahalenin yapılması çok önemlidir. Kanser, hastanın fiziksel ve psikososyal işlevselliğini, dolayısıyla da genel yaşam kalitesini büyük ölçüde etkileyen, sonuç olarak ağır ruhsal-toplumsal sorunların yaşanmasına neden olan bir olgudur. Bu süreçte size eşlik edecek bir psikiyatri uzmanı, hem kanserin stresi tetiklemesi, hem de stresin var olan kanser belirtilerinin daha fazla algılanması kısır döngüsünün kırılmasına yardım edecek, hem de öfke, üzüntü, suçluluk, vb. duygularınızı paylaşırken yanınızda olacaktır.

Aile ya da Çift Terapisi

İki kişinin fiziksel, ailesel ve sosyal olarak bir araya gelmesi ile başlayan süreçte kimi çiftler, çekirdek aile olarak sınırlarını netleştirebilirken, bazı çiftler toplum ve geniş ailelelerinin getirdiği istek ve bazen baskılarla bu süreçte ruhsal, sosyal ve ekonomik olarak zorlanabilirler. Çiftlerin bir araya gelmeden önceki beklentileri ile sonrasındaki beklentileri farklılık gösterebilir. Bu durumlarda haklı olma isteği ile tartışmaların bir çözüme ulaşmaması ve her iki tarafın da değişimi diğer taraftan beklemesi hem durumun çözümünde işe yaramayacak, hem de var olan sıkıntıların daha da artmasına sebep olabilecektir. Bu süreçte size rehberlik edecek bir psikiyatri uzmanı, kimin haklı ya da haksız olduğu üzerinden değil, objektif olarak toparlanması istenen bu ilişki tarzında bireylere düşen roller konusunda yol göstericiliği yapacaktır.

Vajinismus Terapisi

Vajinismus, ağrı ve/veya korkuyla birlikte cinsel birleşmenin mümkün olmadığı ya da oldukça ağrılı olduğu bir bozukluğu tanımlar. Ancak sadece erkek cinsel organı değil çoğu zaman parmak, tampon veya kadındoğum muayenesi sırasında da benzer engel söz konusudur. Bundan muzdarip olan kadınlar için, cinsel birleşme denemesi sırasında ortaya çıkan ileri derecedeki fiziksel acının yanı sıra şiddetli ruhsal acıya neden olan ciddi bir sorundur. Vajinaya girilmesiyle ilgili fobi düzeyinde bir korku ve buna eşlik eden vajinanın alt 1/3’lük kısmındaki kasların ve yakınındaki kasların istemsiz kasılmasından oluşur. Çoğunlukla bu belirtilere kaçınma eşlik eder. Aynı şey tekrarlanacak, yine olmayacak korkusu ile çiftler bir süre sonra hem cinsel denemelerden vazgeçmeye, hem de birbirlerini fiziksel ve ruhsal olarak üzmeye başlayabilirler. Özellikle cinsel problemlerin çözüm yollarının aranmasında bir takım zorlukların olduğu toplumumuzda bu kısır döngü çifti belirgin bir sıkıntı ve çaresizliğin ortasında bırakır. Bir süre sonra bu duruma alışmaya başladıklarını söyleseler de çiftler çocuk sahibi olma isteği ya da çevrenin çocuk sahibi olmaları konusundaki baskısıyla tedavi arayışına girer. Bununla birlikte bilinmesi gereken en önemli nokta vajinismusun bir kadın problemi olmadığı, çifte ait bir problem olduğu ve tadaviye birlikte başvurulması gerektiğidir.

Yas Terapisi

Ölüm insanın yaşadığı en somut kayıplardan biridir. Yas, bir yakının ölümü ile ortaya çıkan duygusal, bilişsel, davranışsal, bedensel ve sosyal alanda değişimlerle belirlenen, karmaşık bir yaşantıdır. Yas kelimesi zihnimizde neredeyse her zaman bir yakının kaybını canlandırsa da boşanma, organ kaybı, iş kaybı, sağlığın bozulması gibi pek çok farklı kayıptan sonra da yas sürecinin yaşanması söz konusudur. Kaybın travmatikliği ve beklenmezliği ile ilişkili olarak yas sürecinin komplike olmasının daha muhtemel olduğu bilinmektedir. Bu süreci birçok birey farklı biçimlerde yaşamaktadır. Belirtileri normal sınırlarda olması halinde bir patolojiye işaret etmezken, genel olarak ailevi, toplumsal ve mesleki alanlarda sıkıntı yaşamasına sebep oluyorsa bir psikiyatri uzmanından yardım alması uygundur.